با سلام
گلوله های ضد زره APFSDS از دسته مهمات شکافنده انرژی جنبشی یا kinetic energy penetrator ammunition هستند که فاقد هرگونه ماده منفجره برای نفوذ به هدف بوده و صرفا با استفاده از انرژی جنبشی ایجاد شده ، به هدف نفوذ کرده و آن را منهدم میکنند. کشور های مختلفی در دنیا این نوع از مهمات را به تولید میرسانند که ایران هم یکی از این کشور ها است. این گلوله ها در ایران با نام ثاقب (نفوذ کننده) شناخته میشوند. اما کشور روسیه یکی از تولید کنندگان اصلی این نوع از مهمات در جهان است که قصد معرفی تعدادی از تولیدات این کشور در این زمینه را دارم . لازم به ذکر است که گلوله های ثاقب ساخت روسیه با کدگذاری های مختلفی شناخته میشوند که توسط واحد مرکزی سیستم های موشکی و توپخانه ای وزارت دفاع فدراسیون روسیه ( GRAU) ایجاد شده است. در روش کدگذاری روسی ، سه کدگذاری برای پرتابه ، گلوله منتاژ شده (پرتابه + کفشک (سابوت) +خرج + چاشنی) و مدل گلوله وجود دارد .علاوه بر این بر روی برخی گلوله ها نام گذاری نیز انجام شده است.
3VBM-3
اولین گلوله APFSDS در کالیبر 125 میلیمتری است که نسخه تغییر یافته گلوله 115 میلیمتری 3BM-6 محسوب میشود و در مقایسه با آن از تعداد باله تثبیت کننده کمتری برخوردار است ( گلوله 3BM-6 دارای 6 باله بوده در حالی که گلوله 3VBM-3 تنها 5 باله دارد). این گلوله دارای پرتابه 3BM-9 از جنس فولاد مارایجینگ بوده که از قدرت نفوذ متوسطی برخوردار است. بسیاری از کشور هایی که تانک تی 72 را خریداری کرده اند این گلوله را به عنوان مهمات اصلی این تانک دریافت کرده اند علاوه بر این تعدادی از کشور ها این مدل گلوله را تحت لیسانس به تولید میرسانند.
پرتابه 3BM-9
برای اطلاع :
فولاد مارایجینگ از آلیاژهای آهنی میباشد که بدلیل دارا بودن استحکام بالا بدون از دست دادن قابلیت چکشخواری، معروف است. آهن با مقادیر بالای نیکل آلیاژ میشود تا محصول عملیات حرارتی شده بسیار ویژهای تولید گردد. فولاد مارایجینگ ذاتاً فاقد کربن میباشد و این خصیصهای است که آن را از سایر فولادها متمایز میسازد. این فولاد جزء کلاس فولاد کم کربن با استحکام فوق بالا دستهبندی میشود که استحکام آنها بدلیل کربن نیست بلکه بدلیل رسوب ترکیبات بینفلزی میباشد. ایده توسعه این آلیاژها از فولادی با ۲۵-۲۰درصد نیکل که مقادیر اندکی آلومینیم، تیتانیم و نایوبیم داشت ایجاد شد. نتیجه این موارد محصولی است که شرایط زیر را داراست:
استحکام و چقرمگی بالا (چقرمگی در علم مواد به مقاومت مواد در برابر شکست در اثر اعمال تنش گفته میشود)
قابلیت ماشینکاری آسان با کمترین اعوجاج
تغییر ابعاد یکنواخت در حین عملیات حرارتی
نیتریدایز آسان
مقاومت به خوردگی و انتشار ترک
قابلیت پلیش عالی
3VBM-6
از پرتابه 3BM-9 به کار رفته در گلوله 3VBM-3 بهره میبرد با این تفاوت که در زیر لایه فولادی سر پرتابه ، هسته ای از جنس کاربید تنگستن قرار دارد. پرتابه بهبود یافته با کد3BM-12 شناخته میشود.
3VBM-7
از پرتابه 3BM-15 استفاده میکند که مشابه پرتابه 3BM-12 است با این تفاوت که کمی از ان بلند تر است. با توجه به افزایش طول پرتابه برای استاندارد نگه داشتن گلوله ، پرتابه مقدار بیشتر در محفظه خرج نفوذ کرده است. گلوله 3VBM-7 تا پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پیشرفته ترین گلوله ثاقب 125 میلیمتری در دسترس کشور های بلوک شرق بود .علاوه بر این تعدادی از کشور ها پرتابه 3BM-15 این گلوله را تحت لیسانس تولید کرده اند.
پرتابه 3BM-15
گلوله M-88 ساخت یوگسلاوی در لحظه جدا شدن پرتابه و کفشک(سابوت)
3VBM-8
پرتابه مورد استفاده این گلوله مدل 3BM-17 است که در حقیقت نمونه با تکنولوژی پایین پرتابه 3BM-15 است. پرتابه 3BM-17 فاقد عنصر کاربید تنگستن در ساختار خود است اما برای حفظ میزان نفوذ پرتابه تغییراطی در سر شکافنده پرتابه ایجاد شده. گلوله 3VBM-8 به منظور صادرات و مصارف تمرینی در نظر گرفته شده است.
پرتابه 3BM-17
3VBM-9
این گلوله که با نام Zakolka نیز شناخته میشود از پرتابه 3BM-22 بهره میبرد. این پرتابه از نظر ابعاد مشابه پرتابه 3BM-15 است اما سرنفوذگر آن از جرم بیشتری برخوردار بوده و قابلیت نفوذ بالاتری دارد. علاوه براین پرتابه 3BM-22 از وزن بیشتر ی برخوردار بوده و سرعت خروج آن از دهانه توپ کمتر است.این پرتابه بعد از تولید انبوه به صورت گسترده توسط واحد های زرهی ارتش اتحاد جماهیر شوروی در اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80 به کار گرفته شد.
پرتابه 3BM-22
3VBM-11
این گلوله با نام Nadezhda نیز شناخته میشود و دارای پرتابه 3BM-26 است . این پرتابه آخرین مدل از پرتابه هایی است که از طراحی و ویژگی های پرتابه 3BM-12 نظیر بدنه ای از جنس فولاد مارایجینگ و کفشک حلقه ای شکل فولادی بهره میبرد. پرتابه 3BM-26 دارای شکافنده ای از جنس کاربید تنگستن است با این تفاوت که برای حل مشکل کمانه کردن، قسمت شکافنده به عقب پرتابه منتقل شده است. گلوله 3VBM-11 اولین گلوله ای است که به منظور مقابله با نسل جدید زره ها توسعه داده شده است.
پرتابه 3BM-26
3VBM-10
این گلوله با نام Nadfil نیز شناخته میشود و دارای اولین پرتابه نسل جدید 3BM-29 با شکافنده اورانیومی است. علاوه براین گلوله Nadfil از کفشک قیف شکل از جنس آلیاژ V-95 آلومینیوم بهره میبرد که وزن آن را کاهش داده است . کفشک آلومینیومی با وزن کمتر نسبت به کفشک فولادی مانع از کاهش سرعت پرتابه در هنگام حرکت در لوله توپ میشود.
پرتابه اورانیومی 3BM-29
3VBM-13
این گلوله که آن را Vant نامیده اند ، اولین گلوله با پرتابه یکپارچه اورانیومی است که توسط اتحاد جماهیر شوروی ساخته شده است. پرتابه 3BM-32 این گلوله نسبت به پرتابه های پیشین از قطر کمتری برخوردار است. گلوله Vant از کفشک قیف شکل آلومینیومی نیز بهره میبرد.
پرتابه 3BM-32 با کفشک آلومینیومی
3VBM-17
این گلوله با نام Mango شناخته میشود و دارای پرتابه 3BM-42 است که به نسبت پرتابه های قبلی از پیچیدگی بسیار بیشتری در ساختار برخوردار است. این پرتابه از یک بخش بالستیک/ شکافنده درقسمت سر ، یک قسمت ضربه گیر/ شکافنده ثانویه در میانه بدنه و دو بخش شکافنده از جنس آلیاژهای سنگین تنگستن در انتها برخوردار است. بدنه این پرتابه از آلیاژی با نقطه ذوب پایین ساخته شده تا بخش های شکافنده بدون هیچ مانعی و با کمترین میزان کاهش انرژی به مسیر خود و نفوذ در زره ادامه دهند. گلوله Mango از کفشک های جدید ازجنس آلیاژ V-96Ts1 آلومینیوم برخوردار است. این گلوله توسط تانک های پیشرفته روسی و اوکراینی نظیر تی 80 یو دی و تی 90 به کار گرفته میشود.
پرتابه 3BM-42
گلوله 3VBM-17 با کد منتاژ 3BM-44
Svinets
این گلوله دارای پرتابه یکپارچه اورانیومی مدل 3BM-46 است. کفشک مورد استفاده در این گلوله از جنس کامپوزیت بوده، دارای دو نقطه اتصال به پرتابه است و تا انتهای پرتابه را پوشش میدهد. علاوه براین کفشک دارای بالچه های تثبیت کننده است. با ساخت گلوله Svinets توسط اتحاد جماهیر شوروی شکاف ایجاد شده بین زره های نسل جدید ساخت غرب و تسلیحات ضد زره انرژی جنبشی ساخت بلوک شرق از بین رفت.
پرتابه 3BM-46
Lekalo
این گلوله که با نام Svinets-1 نیز شناخته میشود از پرتابه 3BM-42M بهره میبرد که دارای شکافنده ای از جنس تنگستن با تغيير طول پذيری بالا است. این گلوله دارای کفشک کامپوزیتی با باله های تثبیت کننده است. Lekalo نسبت به گلوله های پیشین از طول بیشتری برخوردار است به همین دلیل امکان استفاده آن توسط تانک تی 72 وجود ندارد و صرفا امکان استفاده آن توسط بارگذار خودکار تانک تی 90 وجود دارد.
پرتابه 3BM-42M
گلوله Lekalo با کد منتاژ 3BM-44M
3VP-6
گلوله آموزشی / تمرینی است که از پرتابه 3P-31 بهره میبرد که حداکثر 8 کیلومتر برد دارد. پرتابه آن 5.2 کیلوگرم وزن داشته و سرعت خروج آن از دهانه توپ 1830 متر بر ثانیه است.
پرتابه 3P-31
علاوه بر گلوله های فوق ، دو گلوله Ramjet-assisted و 3BM-39 "Anker" توسط اتحاد جماهیر شوروی / روسیه ساخته شده است که اطلاعات دقیقی از آنها در دست نیست.
گلوله Ramjet-assisted
مترجم : گوبلز [External Link Removed for Guests] در آخر هرگونه برداشت از این مطلب صرفا با ذکر سنترال کلابز به عنوان منبع امکان پذیر است