شواهد جديد از احنمال وجود يخ در يكي از دهانه هاي ماه
بر اساس اطلاعات رسيده از "مدار گرد اكتشافي ماه " ناسا" LRO" حدود 22 درصد از مواد سطحي يكي از دهانه هاي ماه را يخ تشكيل ميدهد . گروهي از دانشمندان با استفاده از ليزر مدار سنج اكتشافي ماه LRO كف دهانه Shackleton نزديك نواحي قطب جنوب ماه را مورد بررسي قرار دادند و در يافتند كف اين دهانه درخشانتر از دهانه هاي همجوار خود ميباشد . اين دهانه 19 كيلومتر عرض و سه كيلومتر عمق دارد
داخل دهانه هاي ماه تقريبا در تاريكي دائمي هستند و باعث شده دانشمندان براي مدت طولاني تصور كنند كه احتمال دارد مقادير زيادي از آب يخزده داشته باشند . از مشاهدات قبلي كاوشگر ها و مشاهدات رصدخانه هاي زميني ، تفاسير متناقصي حاصل شده بود . به عنوان مثال فضاپيماي ژاپني kaguya هيچ گونه علائمي از وجود آب در دهانه شاكلتون بدست نياورد اما كاو شگر LCROSS ناسا در يكي ديگر از دهانه ها نواحي قطبي حدود 5 درصد وزني آب در مواد كف دهانه شناسائي كرد.
اكنون با تهيه نقشه هاي دهانه شاكلتون كه با جزئيات بي سابقه اي انجام شده است شواهدي از وجود يخ در داخل دهانه بدست آمده است . مدار گرد ناسا با تاباندن ليزر به داخل دهانه ، چگونگي درخشش و بازتاب آن را تعيين نموده است . بر اساس نتايج حاصل شده كف دهانه باز تاب و درخشندگي بيشتري نسبت به دهانه هاي نزديك و همجوار خود دارد كه نشان دهنده وجود يخ در آنجا ميباشد .
مقدار يخ موجود در مواد سطح دهانه 20 درصد وزني و يا حتي خيلي كمتر عنوان شده است . اين ترديد به خاطر آن است كه محققان در بقيه قسمتهاي اين دهانه نيز درخشندگي مشاهده كرده اند . در حاليكه كف دهانه نسبتا درخشان مشاهده شده است ، ديواره هاي آن هم به نحو عجيبي درخشان و حتي درخشانتر ديده شده است . اين نتايج قابل انتظار نبود و بر اساس تصور دانشمندان اگر قرار باشد جائي در اين دهانه يخ باشد بايد در كف دهانه كه در تاريكي دائمي قرار دارد باشد . ديواره دهانه گاهي اوقات در معرض نور روز قرار دارد كه قاعدتا بايد باعث تبخير هر گونه يخ تركيب شده با مواد آن بشود .
البته محققان احتمال ميدهند كه انعكاس ديواره ها به دليل حضور يخ نباشد بلكه به علت ماه لرزه باشد . هر بار كه ماه ، لرزه حاصل از برخورد شهابي و يا اثر گرانشي سياره زمين را تجربه ميكند ، اين ماه لرزه باعث ميشود كه پوسته خارجي قديمي ديواره كه حاوي خاكي تيره تر ميباشد توسط خاك زيرين آن كه درخشانتر ميباشد جايگزين شود .
فرضي از مدار گرد اكتشافي ماه - NASA's Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO)