شاتل ها را در اصطلاح Transportation Space System می گویند و طراحی و ساخت آنها به گونه ای انجام میگیرد که بتواند حداقل 100 ماموریت را انجام دهد. شاتل مثل راکت پرتاب و مثل هواپیما
فرود می آید.
شاتل دیسکاوری آماده پرتاب
در حال حاضر سه عدد از این نوع سفینه های فضایی شاتل فعال اند که عبارتند از: Discovery, Atlantis, Endeavour. این سفینه ها تا کنون توانسته اند حدود یک چهارم از ماموریتهایی را به انجام
برسانند که برایشان در نظر گرفته شده است. زمان کلی این ماموریت ها بین 5-16 روز است که معمولا در اولین پروازها، کمترین تعداد خدمه ( 2 نفر) را حمل میکنند. (بیشترین تعداد خدمه ای که شاتل میتواند حمل کند 8 نفر میباشد). ارزش یک شاتل بیش از 2 میلیون پوند است و طراحی و ساخت آن کاری بسیار تخصصی و دقیق و حساس مهندسی است که در آن از رشته های مهندسی و ریاضی
و فیزیک و بعضی گرایش های شیمی و مهندسی سامانه استفاده میشود.
شاتل Endeavour در حال پرتاب
اولین شاتل فضایی Columbia نام داشت که در سال 1979 به سفارش مرکز فضایی کندی ناسا ساخته شد.
شاتل های Columbia, Challenger, Discovery, Atlantis, Endeavour تا بحال 113 ماموریت انجام داده اند و توانسته اند در مجموع 602 فضا نورد را حمل کنند. این شاتل ها چیزی بیش از 1360 تن بار را
به فضا برده اند که شامل تلسکوپ فضایی هابل و سایر وسایل ساخت و تجهیزات پایگاه های بین المللی فضایی ISS نیز میشود.
هر سفینه فضایی شاتل از سه قسمت اصلی تشکیل میشود:
1- قسمتی که خدمه در آن هستند
2- تانکر سوخت مایع خارجی
3- دو پیشران ( تانکر سوخت جامد خارجی ) که تامین کننده بخش عمده نیروی بالا برنده شاتل در دو دقیقه اول است.
همه این اجزا در سفرهای بعدی شاتل دوباره مورد استفاده قرار میگیرند. بجز تانک سوخت خارجی که (پس از اتمام سوختش) در فضا رها شده و در اتمسفر میسوزد.
دو دقیقه بعد از پرتاب، شاتل به ارتفاع حدودا 45 کیلومتری میرسد که در این لحظه سوخت دو تانکر سوخت جامد تمام شده و از شاتل جدا میشوند و در اقیانوس، جایی که ناسا برایشان پیش بینی کرده
می افتد. سپس تیم ناسا این تانک ها را از آب میگیرد تا به مرکز طراحی برده و برای پرتاب های بعدی استفاده کند. چون ساخت آنها بسایر مشکل و پر هزینه است.
وقتی شاتل حدود 8 دقیقه و 40 ثانیه مسافت متناظرش را پیمود، تانک سوخت مایع خارجی (External Tank)، سوختش تمام شده و در جو رها میشود.
شاتل ها توانایی متصل شدن به ایستگاه های بین المللی فضایی و مبادله بار یا فضانورد را نیز دارا میباشند.
شاتل آتلانتیس در حال فرود
پس از اتمام ماموریت، شاتل با محاسبات بسیار دقیق، جهت مشخص شدن زمان، سرعت، و مسیر و درجه بازگشت به زمین، آخرین قسمت سفر یعنی فرود روی زمین را شروع میکند.( لازم به ذکر است
که فرود شاتل هر چند که مانند هواپیماست، اما بسیار مشکل تر از آن است. چون علاوه بر مسافت بیشتر، چرخش زمین هم باعث سختی کار میشود. هرچند که بسیاری از عملیات توسط کامپیوتر و به
صورت خودکار مثل اتو پایلوت انجام میشود).
