. °•. °•. آموزش لهجه يزدي .•° .•° .

[nt]

درس دهم
عنوان : افعال(۱)

مِلَم = می گذارم

مِلی = می گذاری

مِله = می گذارد

مِلِم = می گذاریم

مِلِد = می گذارید

مِلَن = می گذارند

هِشتَم = گذاشتم

هِشتی = گذاشتی

هِشت = گذاشت

هِشتِم = گذاشتیم

هِشتِد = گذاشتید

هِشتَن= گذاشتند

مِزارَم = اجازه می دهم می گذارم

مِزاری = اجازه می دهی می گذاری

مِزارَه = اجازه می دهد می گذاری

مِزار ِم = اجازه می دهیم می گذاریم

مِزار ِد =اجازه می دهید می گذارید

مِزارَن = اجازه می دهند می گذارند

مُخام = می خواهم

مُخای = می خواهی

مُخاد = می خواهد

مِخِم = می خواهیم

مِخِد = می خواهید

مُخان = می خواهند

مُخاسَم = می خواستم

مُخاسی = می خواستی

مُخاس = می خواست

مُخاسِم = می خواستیم

مُخاسِد = می خواستید

مُخاسَن= می خواستند

بـِل ِ = بگذار

نـَل ِ = نگذار

مِشَه = می شود

نَمِشَه = نمی شود

هَه = هست
مثال:

مُخای بُخا نَمُخای نَخا = می خواهی بخواه نمی خواهی نخواه

همینه که هه = همین است که هست

[nt]

درس یازدهم
عنوان : افراد فامیل

پیـَر = پدر

بـِرادَر =برادر

خواار ( آواجی ) = خواهر

پُسَر = پسر

عامو = عمو

عاروس = عروس

دومات(دوماد) = داماد

هماروس = جاری

همدوماد = باجناق

شو ـــَ ر = شوهر

تَه تِغاری = فرزند آخر

(عاروسُم شَم که اِقه جوُؤونه)= فدای عروسم شوم که اینقدر خوشکله (اغلب زن همسایه به دختر کوچک همسایه می گوید )

[nt]

درس دوازدهم

عنوان : اصل و وصل

پَچُل پوچول = کثیف

د ِ ه و دوده = ده

کُو ش و کُلاه = کفش و کلاه

چادُر چاخشو کِردَن = حاضر شدن و لباس پوشیدن ( برای خانمها)


دَر و دالون = در ، دالان

عاروسی خوروسی = جشن عروسی

پَک و پوز = دَک و پوز = لب و دهان

شَل و شُل = لمس

گِل و شولات = آب گل

....

[nt]

درس سيزدهم

جانوران:

چرخ ریسک: جیرجیرک Charkhrisok

گوـک خدا*: خر خاکی: Go-ok-e-khoda

الاکلنگک: دقیق اسمش رو نمی دونم... راستش یه حشره ی سبز رنگ و خیلی وحشت ناکه. اسمش هم تو مایه های
ماتریس.. ماتریکس.. این طور چیزاس. Allakolengok

دو دمک: اینم والا اسمش رو نمی دونم. یه جور حشره عین سوسک، قهوه ای مایل به خاکستری که دو تا دم داره. Do-Domok

خروسک: سوسک حمام(نوعی سوسک بزرگ و نسبتا قرمز) Khooroosok

بوز: زنبور Bouz

بوز تخمی: زنبور قرمز Bouz-e-tokhmi

رب: البته این یکی حشره نیست... ولی خب. مارمولک Reb

چوغور= گنجشك

چوري= جوجه

[nt]

درس چهاردهم

عنوان : البسه

چارقَد = روسري

تَمبو = شلوار

تَسمَه = كمربند

پِرَن = پيراهن

دومَن = دامن

بُليز = بلوز

[nt]

درس پانزدهم

عنوان : گلچین

خَش (كه همه مِِدونَ) : معاني مختلف دارد از جمله: خوب ٬‌ با حال‌٬‌ خوشمزه٬ و ...

شو: شب امشو : امشب

امرو: امروز ديرو:‌ ديروز (در زبان يزدي آخر بيشتر كلمات خذف مي شود! مثل:‌ مَ: من و ...)

بله و آري‌: ها

چِش شُد: چه اتفاقي برايش افتاد.

نِشك: لب

بَن مُكُنه : گير ميده

كه (من كه نبودم) : خو (مَ خو نبودم)

ايراسكي : اين طرف

حد كدون ور؟ : از كدام طرف؟

ديونه : ديوانه

بچه: اهل

فتنه چاغ كردن:‌ آشوب كردن

شوربا:‌ بي حال و نا خش!

پچُل: كثيف و زشت

[nt]

درس شانزدهم

موضوع :چند اصطلاح

هوچی باز = شلوغ کن

چاچوله باز = بادمجون دور قاب چین

پتیاره = زن مکار

عایشه = زن حیله گر

چَلغوز = بد قواره

قِناس = بد قواره

شوردَنگ = شوت

[nt]

درس هفدهم

موضوع : ايام

اِمرو = امروز

پَسَبا = پسفردا

اِمشُو = امشب

دیشُو = دیشب

پِریشُو = پریشب

پس پیلار سال = سه سال پیش

خروس خون = قبل از طلاع آفتاب

شغال خون = بعد از غروب آفتاب

شوم = شام

[nt]

درس هجدهم

موضوع : جهت ها

ایـَد = این طرف

اوَد = آن طرف

لُو ِ (پنجره) = لب (پنجره)

ایراسَکی = این سمت

اوراسَکی = اون سمت

پا (دیوار) = کنار و پایین (دیوار)

پا (مَغَل) = کنار (منقل)

سَر ِ (طاقچه) = بالا روی (طاقچه)